Geschiedenis
Een eeuw Vlaamse Club, van 1923 tot vandaag
Wie we zijn
De Vlaamse Club voor Kunsten, Wetenschappen en Letteren is een pluralistische vereniging, opgericht in 1923 in Brussel. Van bij het begin is ze uitdrukkelijk niet-politiek: een vriendschappelijke ontmoetingsplaats gewijd aan kunst, wetenschap en letteren in de Nederlandse taal, met oog voor een Europees en internationaal perspectief.
Onze oorsprong
Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwam in Brussel clandestien een Vlaamsche Studiekring samen — een twintigtal voormannen van de Vlaamse beweging, uit alle politieke en filosofische strekkingen. Na de bevrijding viel die werking stil, tot Ernest Claes de groep opnieuw samenbracht. Onder zijn impuls werd op 5 juli 1923 de Vlaamse Club formeel opgericht, in de lijn van het cultuurflamingantisme.
De stichting gebeurde onder leiding van August Vermeylen (1872–1945) — schrijver, kunsthistoricus, socialistisch senator en stichter van Van Nu en Straks — samen met dr. I.-J. van der Ghinst en een brede groep politici, professoren en kunstenaars.
Onze missie
- De verzuiling in het Vlaamse gemeenschapsleven te Brussel doorbreken.
- Een tegenwicht vormen tegen de Franstalige culturele en wetenschappelijke dominantie in de hoofdstad.
- Ontmoeting stimuleren tussen mensen die elkaar kennen, waarderen en elkaars opinie respecteren.
- Kunst, wetenschap en letteren in het Nederlands bevorderen — verdraagzaam, pluralistisch en niet-politiek.
Een eeuw werking
Van bij het begin kwamen de leden wekelijks op maandag samen. In de jaren 1930 groeiden de lezingen uit tot een programma van hoog intellectueel niveau. Na de oorlog kwamen er toneelavonden, muziekavonden, tentoonstellingen en terugkerende feesten bij. De club gaf ook een eigen tijdschrift uit — eerst Tijdingen (1971–72), daarna Ons Brussel (tot 2009) — en reikte een eigen poëzieprijs uit.
De vereniging evolueerde van een vrij gesloten, elitaire kring tot een open vriendenclub. In 1948 traden de eerste vrouwen toe tot het bestuur; in 1985 werd Georgette Van Straelen-Van Rintel de eerste vrouwelijke voorzitter. Vandaag komt de club samen in Holland House Brussels, aan de Aarlenstraat.
Onze voorzitters
Een eeuw Vlaamse Club, van August Vermeylen tot vandaag
- 1923–1929
August VermeylenStichter
Schrijver, kunsthistoricus en socialistisch senator; stichter van Van Nu en Straks en eerste rector van de Nederlandstalige Gentse universiteit.
- 1929–1930
Prozaschrijver en toneelvernieuwer.
- 1930–1932
Irénée-J. van der GhinstMedestichter
Medestichter van de club.
- 1932–1941
Socialistisch schrijver en ambtenaar.
- 1941–1945
August Ghysels
- 1945–1947
F.V. Toussaint van Boelaere
Schrijver.
- 1947–1954
- 1954–1964
- 1964
P.J. (Jan) Brat
Korte ambtstermijn (AMVB dateert 1964–1965).
- 1964–1965
Later hoofdconservator van de Koninklijke Bibliotheek.
- 1965–1971
Marcel Luwel
AMVB dateert 1964–1971.
- 1971–1974
J.F.T. Depraetere
- 1974–1976
Ivo de Nijs
- 1976–1986
Jos Vleugels
Deed in 1985 de eerste grote archiefschenking aan het AMVB.
- 1986–1990
Georgette van Straelen-van RintelEerste vrouw
Eerste vrouwelijke voorzitter van de club.
- 1990–1995
Achiel Samoy
Stichter van het tijdschrift Ons Brussel.
- 1995–2006
E. Celens
- 2006–2007
F. Brouwers
- 2007–2009
Yvette van Olst
Stuurde de archiefoverdracht van 2007 naar het AMVB.
- 2009–2012
W. Van de Borne
- 2012–2020
W. De Decker
- 2020–heden
Nieuw bestuur
Een nieuwe fase in de werking van de club.
Bron: Encyclopedie van de Vlaamse beweging (H. Vandevoorde, 2023) en het archief van het AMVB (BE AMVB 133). Enkele data uit de jaren 1960 verschillen licht tussen beide bronnen. Namen met een link verwijzen naar Wikipedia.
Ons archief
Het volledige archief van de Vlaamse Club (1923–2005) wordt bewaard bij het Archief en Museum voor het Vlaams leven te Brussel (AMVB), onder referentie BE AMVB 133 — vergaderdossiers, jaarverslagen, briefwisseling, ledenbeheer en activiteitendossiers.
Naar de archiefsectie →